Menu Zamknij

“Szpicmiana” żywieckie

Data ostatniej modyfikacji 2024-02-20 przez srubkazywiec

Powstawanie nazwisk w naszym kraju trwało przez wiele wieków. Kiedyś przed laty, gdy miast i wsi było niewiele, wystarczały dla ustalenia tożsamości, z której danej człowiek pochodził. Gdy zaludnienie zaczęło wzrastać musiano sięgnąć po dodatkowe określenia poszczególnych osób. Powstały więc nazwiska, także w przypadku Żywca w miarę jak ludzi przybywało imiona, szczególnie przy ich powtarzalności, przestały wystarczać.

Jako stały dodatek do imion zaczynały się zatem pojawiać różne nazwiska i one to stawały się nazwiskami rodowymi. Rody rozrastały się dalej na poszczególne gałęzie o dziedzicznych już nazwiskach czasem jednak zmienianych i modernizowanych, jak n.p. Biel na Bielowic, a potem Bielewicz, Hyła na Hyliński, Kleta na Kleczyński, Miodona na Miodoński, Mola na Moliński, Pawlus na Pawluszkiewicz, Staszek na Staszkiewicz, Student na Studencki lub Wrężel na Wrężlewicz. Zachodziła więc potrzeba bliższego określenia gałęzi rodowej tak, by nie było wątpliwości o kogo chodzi.

Coraz powszechniejsze stawało się dodawanie do nazwiska rodowego rozmaitych przezwisk czy przydomków. Przydomki te najczęściej powstawały z określenia cech charakteru przedstawiciela rodu, jego wyglądu, jego zalet czy wad, albo po prostu pochodziły od jego zawodu. Były one niejednokrotnie żartobliwe i kpiące.  (…)

Po drugiej wojnie światowej te liczne przydomki żywieckie szybko zaczęły zanikać wraz z odchodzącymi ich rodowymi przedstawicielami, nazywanymi powszechnie „scupokami” albo „putoszami” w przeciwieństwie do mieszkańców miasta, przybyłych doń z zewnątrz, zwłaszcza po pierwszej oraz drugiej wojnie światowej i nazywają „przystacami”, których dopiero dzieci urodzone i wyrosłe w Żywcu stawały się „scupokami”.

Aleluja – Hibrycht,
Antosz – Miodoński,
Bańka – Jeziorski,
Bartosz – Miodoński,
Baruciak – Gołuch,
Bigos – Obtułowicz,
Biskupek – Obtułowicz,
Bronclik – Nowotarski,
Buba – Rączka,
Bułka – Obtułowicz,
Bury – Bańka – Jeziorski,
Capek – Studencki,
Chypac – Miodoński,
Ciuka – Waligóra,
Cyrulik – Rybarski,
Cysorz – Namysłowski,
Dymnik – Szymański,
Dziaduś – Studencki,
Feldfebel – Ostrowski,
Frajwylik – Ostrowski,
Franc – Obtułowicz,
Golgot – Staszkiewicz,
Grajzeli – Wisiński,
Gruborz – Namysłowski,
Gustyn – Miodoński,
Hachoń – Komuniecki,
Harbata – Rączka,
Hazuka – Kruczyński,
Hyła – Hyliński,
Igła – Studencki,
Igiełka – Studencki,
Inkluz – Janosz,
Jania – Szymański,
Janiu – Maniu – Szymański,
Janowera – Legut,
Japan – Staszkiewicz,
Jawecki – Jeziorski,
Jezusek – Olszowski,
Kacypysk – Studencki,
Kajtuś – Obtułowicz,
Kajtek – Ozaist,
Kałdan – Ostrowski,
Kalwarian – Szumoński,
Kapera – Miodoński,
Kapitan – Miodoński,
Karolicek – Pawełek,
Kazik – Ostrowski,
Kikac – Fabrowicz,
Kitoja – Pawełek,
Kitojka – Pawełek,
Kleta – Kleczyński,
Kobyk – Hilbrycht,
Kocik – Wojciechowski,
Kociuba – Dowsilas,
Kocynder – Nowotarski,
Kogutek – Staszkiewicz,
Konsyliorz – Olszowski,
Kopersztyk – Podgórski,
Kopciorz – Ostrowski,
Kordzik – Miodoński,
Kotek – Wojciechowski,
Kotela – Ostrowski,
Kozarek –Łuszczkieewicz,
Kozicka – Bydliński,
Krawat – Gowin,
Krótki – Studencki,
Kryncina – Satława,
Kuba – ciężkie woły – Studencki,
Kubala – Obtułowicz,
Kudłac – Miodoński,
Kurzeja – Rybarski,
Kyćkoń – Białek,
Kyza – Studencki,
Landro – Ozaist,
Lerka – Miodoński,
Liboska – Niewiadomski,
Łapeta – Ozaist,
Maciaty – Szymański,
Matasz – Hilbrycht,
Mentel – Minkiński,
Miśko – Szymański,
Muszecka – Obtułowicz,
Mysikról – Stolarzewicz,
Ociepka – Stolarzewicz,
Ozdoba – Obtułowicz,
Papaj – Fojtuch,
Picura – Gowin,
Piniok – Kasztelanik,
Papież – Romowicz,
Paryż – Bydliński,
Płoszczka – Mikuszewski,
Powroźnik – Obtułowicz,
Pryszcz – Dowsilas,
Puszkaj – Studencki,
Putosz – Obtułowicz,
Pyrć – Brydziński,
Rogatka – Kamiński,
Rożek – Ostrowski,
Rózycka – Studencki,
Rychlicek – Studencki,
Rynecka – Bydliński,
Sekuła – Barutowicz,
Sierotka – Ostrowski,
Sitoń – Białek,
Siwy Tatunio – Bydliński,
Smugoń – Babilonek,
Sobek – Studencki,
Sracka – Jeziorski,
Stanko – Stankiewicz,
Szczewążka – Kucharski,
Szóstka – Miodoński,
Szparoń – Nowotarski,
Szczylac – Studencki,
Szwarcek – Dowsilas,
Szygała – Fojtuch,
Taradaja – Studencki,
Tatarata – Pawełek,
Traj – Błaszczyński,
Trep – Pantofliński,
Tygrys – Błasiak,
Ulinek – Studencki,
Malentusek – Bielewicz,
Wicoszek – Studencki,
Wielmąk – Dowsilas,
Wyngierek – Fojtuch,
Ziober – Waniek,
Żandar – Jeziorski,
Żocek – Obtułowicz.

Informację zaczerpnięto z artykułu:
Józefa Miodońskiego, Przydomki żywieckie, Karta Groni nr XVIII, Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, Żywiec 1995, str 27 – 28.

Włodzimierz Zwierzyna

Opublikowano wPo godzinach, Regionalia

Podobne wpisy